Η πανδημία του καρκίνου και ο αντικαρκινικός πόλεμος©

Υπό του Δρ. Δημητρίου Ν. Γκέλη - MD, ORL, DDS, PhD, Medical Life Coach

Η Παγκόσμια Οργάνωση υγείας κήρυξε συναγερμό: Ο καρκίνος ταχύτατα γίνεται μια παγκόσμια πανδημία. 
Στην παγκόσμια αναφορά για τον καρκίνο, τα Ηνωμένα Έθνη σημειώνουν ότι ο καρκίνος προκαλεί τον έναν στους έξι θανάτους, διεθνώς. Υπολογίζεται ότι το 2018 θα προκληθούν 9,6 εκατομμύρια θάνατοι από καρκίνο, ενώ το 2032 θα έχουν διαγνωστεί 22 εκατομμύρια πάσχοντες από καρκίνο.

Δρ Γκέλης Δημήτριος   Ιατρός, Ωτορινολαρυγγολόγος, Οδοντίατρος, Διδάκτωρ Της Ιατρικής Σχολής Του Πανεπιστημίου Αθηνών                      Δαμασκηνού 46, Κόρινθος 20100, τηλ. 2741026631, 6944280764

ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ: Προληπτική Ιατρική, Πρόληψη του καρκίνου, Περιβαλλοντική Ιατρική, Ιατρική Διατροφολογία, Κλινική Φαρμακολογία,  Συμπληρωματική Ιατρική

Νικητόπουλος Κωνσταντίνος   Ιατρός, Καρδιολόγος Πρών Διευθυντής ΙΚΑ Νικαίας-Κορυδαλλού    Διαμαντίδη 8, Κορυδαλλός Τηλ. 2104954820, 6944915007

ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ: Προληπτική Ιατρική, Προληπτική Ογκολογία, Περιβαλλοντική Ιατρική, Ιατρική Διατροφολογία, Κλινική Φαρμακολογία,  Συμπληρωματική Ιατρική

Στέφανος Χρήστου Δικηγόρος,  Τέως Δήμαρχος Κορυδαλλού, Πρώην Αντιπεριοφερειάρχης Πειραιά

ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ: Δημόσια Υγεία, Προστασία του Περιβάλλοντος, Μελέτη διεθνών Συστημάτων Υγείας, Ιατρική Δεοντολογία, Επίλυση ΙΟατρονομικών Προβλημάτων, Κοινωνική Ιατρική

Δρ Θεοχάρης Βασίλειος

Ιατρός, Χειρουργός- Ορθοπεδικός, Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων       Δημητρίου Διαμαντίδη 22-24, Κορυδαλλός, Τηλ. 2107211580, 6982704004

ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ: Προληπτική Ιατρική, Προληπτική Ογκολογία, Περιβαλλοντική Ιατρική, Ιατρική Διατροφολογία, Κλινική Φαρμακολογία, Θεραπεία πόνου, Συμπληρωματική Ιατρική

Παπαδήμας Χρήστος Ιατρός, Οφθαλμίατρος, Διπλωματούχος των Ευρωπαϊού Συμβουλίου Οφθαλμολογίας (Fellow of the European Board of Ophthalmology, F.E.B.O.).  Δημητρίου Διαμαντίδη 22-24, Κορυδαλλός, Τηλ./fax: 210 - 4958505, κιν. 6977776813
Email: info@ofthalmiatroi-peiraias.gr | c.papadimas@yahoo.com

ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ:Χειρουργική οφθαλμολογία

Οφθαλμολογική προληπτική ογκολογία, Προληπτική Ιατρική, Συμπληρωματική Ιατρική, Περιβαλλοντική Ιατρική

Γόγαλης Ιωάννης
         Ιατρός              Ακτινοθεραπευτής-Ογκολόγος
ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ: Ερευνητική Ογκολογία,         Ογκοθερμία,             Περιβαλλοντική                 Ιατρική,               Συμπληρωματική Ιατρική,    Κλινική Φαρμακολογία και Θεραπευτική
Θεραπευτήριο ¨Αγ. Ειρήνη¨, Αιγάλεω, Αττική. τηλ. 6945175697

Oι συνηθέστεροι καρκίνοι που διαγιγνώσκονται παγκοσμίως είναι του πνεύμονος, του μαστού και του παχέος εντέρου.
Οι πιο συνηθισμένες αιτίες θανάτου από καρκίνο παγκοσμίως είναι ο καρκίνος του πνεύμονος, του ήπατος και του στομάχου.

Σε ορισμένες περιοχές της Αφρικής και της Ασίας, ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας είναι η κύρια αιτία θανάτου των γυναικών.

Το 70% περίπου των θανάτων από καρκίνο προκαλείται στις χώρες χαμηλής έως μέσης οικονομικής ανάπτυξης [1].

• Περίπου το ένα τρίτο των θανάτων από καρκίνο σε 5 κύριους συμπεριφορικούε και διατροφικούς κινδύνους, ήτοι: μεγάλος δείκτης μάζας σώματος, χαμηλή κατανάλωση φρούτων και λαχανικών, αποφυγή της σωματικής άσκησης, το κάπνισμα, η κατανάλωση οινοπνευματωδών και η έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες [1].

• Ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου πρόκλησης καρκίνου είναι το κάπνισμα, που ευθύνεται περίπου για το 22% των θανάτων από καρκίνο [2].

• Λοιμώξεις που οδηγούν στην πρόκληση καρκίνου, όπως η ηπατίτιδα και η λοίμωξη από τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων [human papilloma virus (HPV)] ευθύνονται μέχρι και το 25% των θανάτων από καρκίνο στις χώρες χαμηλών έως μέσων οικονομικών εισοδημάτων [3].

• Η καθυστερημένη διάγνωση του καρκίνου ή η μη διάγνωσή του και θεραπεία του είναι συνηθισμένες καταστάσεις. Το 2017 μόνον το 26% των κατοίκων φτωχών χωρών αναφέρεται ότι είχαν πρόσβαση σε υπηρεσίες ιστολογικής διάγνωσης του καρκίνου.

Σε ποσοστό πάνω του 90% των πλουσίων χωρών αναφέρεται ότι υπάρχουν διαθέσιμες υπηρεσίες ιστολογικής διάγνωσης του καρκίνου, ενώ στις πτωχές χώρες το ποσοστό αυτό φτάνει το 30%.

• Η οικονομική καταστροφή των πασχόντων και του οικογενειακού τους εισοδήματος είναι τραγική, ενώ το κόστος διάγνωσης και θεραπείας ενός καρκινοπαθούς διαρκώς αυξάνει θέτοντας σε κίνδυνο κατάρρευσης οποιουδήποτε συστήματος υγείας.

Υπολογίστηκε ότι το ετήσιο οικονομικό κόστος για τον καρκίνο το 2019 ήταν περίπου 1.16 τρισεκατομμύρια Αμερικανικά Δολάρια [4].

• Μόνον μία στις πέντε από τις πτωχές χώρες του πλανήτη μας έχει τα απαραίτητα δεδομένα για να εφαρμόσουν μια πολιτική κατά του καρκίνο [5].

• Στις οικονομικά ανεπτυγμένες χώρες, όπως οι ΗΠΑ, η συχνότητα των καρκίνων όλων μαζί των περιοχών του σώματος έχει ελαττωθεί στους άνδρες, ενώ παραμένει σταθερή στις γυναίκες. Συνολικά, στην ίδια χώρα ο αριθμός των θανάτων από καρκίνο συνεχίζει να μειώνεται και στα δύο φύλα.

Διαφορές παραμένουν στις συχνότητες και των τάσεων εξάπλωσης του καρκίνου στα άτομα διαφόρων εθνοτήτων των ΗΠΑ. Δεν παρατηρείται πρόοδος της θνησιμότητας από καρκίνο, που εκδηλώνεται σε διάφορες περιοχές του σώματος.

Η έγκαιρη διάγνωση της νόσου και η αντιμετώπισή της στα αρχικά στάδια μπορεί να εξασφαλίσει πενταετή επιβίωση στους πάσχοντες συνολικά από καρκίνο [6].

Ο καρκίνος είναι ένα ιατρικό πρόβλημα, η επίλυση του οποίου χρειάζεται τη συμμετοχή και άλλων κλάδων της επιστήμης (νομική, πολιτική, οργάνωση και διοίκηση, κλπ), αλλά και τη συναισθηματική επιστράτευση των πληθυσμών, εκπαιδεύοντας τους ανθρώπους στην απόκτηση υγιεινών τρόπων διατροφής και την αποφυγή των παραγόντων πρόκλησης καρκίνου.

Τι είναι ο καρκίνος

Ο καρκίνος είναι μια νεοπλασία, δηλαδή η δημιουργία ενός κακοήθους όγκου, που αναπτύσσεται σ' έναν ιστό και τον καταστρέφει. Ο καρκίνος μπορεί να επεκταθεί με μεταστάσεις, σε άλλα μέρη του σώματος και ο έλεγχος του είναι αδύνατος από τον ανθρώπινο οργανισμό.

Καρκινογόνο είναι μια χημική ή φυσική ουσία που έχει τη δυνατότητα να προκαλέσει νεοπλασία δηλαδή να παράγει καρκινικά κύτταρα σ΄έναν ιστό, να ευνοήσει τον άτακτο πολλαπλασιασμό τους, να δημιουργήσει έναν κακοήθη όγκο και μεταστάσεις του σε άλλους ιστούς του σώματος [7].

Έχει υπολογιστεί ότι στον ατμοσφαιρικό αέρα σήμερα, αποβάλλονται από τη βιομηχανία, περισσότερες από 200 καρκινογόνες ουσίες. Εκτός από αυτές, ο ανθρώπινος οργανισμός βομβαρδίζεται και από καρκινογόνες ουσίες των τροφών, των ποτών, το κάπνισμα, τις ιοντίζουσες ακτινοβολίες, τη φυσική ακτινοβολία του ηλίου (μη ιοντίζουσες ακτινοβολίες) κ.α.[8].

Οι καρκινογόνες ουσίες αντιδρούν με τα γονίδια των κυττάρων που περιέχουν το DNA. Το DNA περιέχει τον γενετικό κώδικα συμπεριφοράς του κυττάρου. Ο ανθρώπινος οργανισμός διαθέτει χιλιάδες γονίδια. Τουλάχιστον όμως 20 από αυτά μπορούν να μεταλλαχτούν με τις ακτινοβολίες, το κάπνισμα, διάφορες ιώσεις, τον αμίαντο και άλλα καρκινογόνα [9].

Η μετάλλαξη οδηγεί σε τροποποίηση του γενετικού κώδικα των γονιδίων του κυττάρου, που το αναγκάζει να παίρνει εντολές αύξησης ή μη αύξησης. Η εντολή αύξησης προκαλεί ανεξέλεγκτη αύξηση και πολλαπλασιασμό του κυττάρου, που μετατρέπεται σε καρκινικό [10].

Αν οι διορθωτικοί μηχανισμοί ενός οργανισμού λειτουργούν σωστά, τότε μπορεί να αποκατασταθεί η βλάβη στο DNA του κυττάρου. Αν όμως τούτο δεν συμβεί, το μετασχηματισμένο κύτταρο αναπτύσσεται και γίνεται καρκινικό και σταδιακά δημιουργείται ο κλινικός όγκος.

Ο καρκίνος αναπτύσσεται από τη δράση των εξωγενών και ενδογενών καρκινογόνων παραγόντων. Η ανάπτυξη ευνοείται, όταν μειώνεται η αντίσταση του ατόμου ή όταν μειώνεται η αποτελεσματική λειτουργία του ανοσοποιητικού του συστήματος [11].

Μόνον ένα μικρό ποσοστό καρκίνων οφείλεται σε κληρονομικότητα. Παραδείγματος χάριν μόνο το 5%–10% του γυναικείου καρκίνου του μαστού είναι κληρονομούμνοι και προκαλούνται από από παθογονικές μεταλλάξεις στα γονίδια BRCA1 και BRCA2 [12].

Η πλειοψηφία των καρκίνων μπορεί να αποδοθεί στον λανθασμένο τρόπο ζωής (κάπνισμα, καθιστική ζωή, ακατάλληλα τρόφιμα), ιοντίζουσες ακτινοβολίες και το ψυχικό στρες [13, 14].

Η λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος μπορεί να διαταραχτεί από το ψυχικό στρες (stress), ανάλογα με το είδος, την ένταση και τη διάρκειά του [15].

Η καρκινογένεση λοιπόν μπορεί να προληφθεί, αν κατορθώσουμε να παρεμποδίσουμε τη δράση των περιβαλλοντικών καρκινογόνων παραγόντων.

Αντί να πούμε ότι τούτο είναι ακατόρθωτο, ας συνεχίσουμε τον αντικαρκινικό πόλεμο, πληροφορώντας τους συνανθρώπους μας πως θα προφυλαχτούν από τους ήδη γνωστούς καρκινογόνους παράγοντες και να συνεργαστούμε δημιουργικά με τους κρατικούς φορείς για την απομάκρυνσή τους από το ανθρώπινο περιβάλλον, εξασφαλίζοντας έτσι όχι μόνο την υγεία και τη ζωή της παρούσης γενεάς, αλλά και των επερχομένων γενεών.

Τα κίνητρα των συγγραφέων για τη συγγραφή του παρόντος άρθρου υπήρξαν η μετάδοση πηροφοριών πρόληψης, έγκαιρης διάγνωσης και θεραπείας με οποιοδήποτε τρόπο που υποστηρίζεται από τη σύγχρονη και παλαιά ιατρική γνώση, βάσει επιστημονικών αποδείξεων.

Επίσης στόχος των συγγραφέων είναι να βοηθήσουν στη περαιτέρω σύσφιξη των σχέσων και στην ανταλλαγή πληροφοριών με τους επιστήμονες όλων των κλάδων, για τον περιορισμό της έκθεσης του κοινού στα γνωστά ακαρκινογόνα.

Οι μη γιατροί που συμμετέχουν στον αντικαρκινικό πόλεμο είναι επιστήμονες διαφόρων κλάδων, οι γνώσεις και οι εμπειρίες των οποίων μπορεί να αξιοποιηθούν σε συνεργασία με τους υγιονομικούς φορείς, για τη διάδοση και εφαρμογή των τρόπων πρόληψης και αντιμετώπισης του καρκίνου.

Ακράδαντη και αταλάντευτη πίστη των συνεργατών του αντικαρκινικού πολέμου είναι το Ιπποκρατικό αξίωμα: ‘‘Καλύτερα να προλαβαίνεις παρά να θεραπεύεις’’.

Το 2% των θανάτων από καρκίνο οφείλονται στην έκθεση στις ίνες αμιάντου

Στο παρόν άρθρο περιγράφονται συνοπτικά οι κατασταλαγμένες επιστημονικές απόψεις, που αφορούν την πρόκληση καρκίνου συνεπεία έκθεσης στις ίνες του αμιάντου.

Έχει υπολογιστεί ότι, ο αμίαντος είναι υπεύθυνος για το 2% και το κάπνισμα για το 22% των θανάτων από καρκίνο. Αναχαιτίζοντας την εξάπλωση του αμιάντου και των άλλων καρκινογόνων συμμετέχουμε ενεργητικά στην επιβίωσή μας.

Σύμφωνα με τον IARC [International Association of Cancer Registries] υπάρχουν επαρκείς αποδείξεις ότι ο αμίαντος προκαλεί μεσοθηλίωμα (μια σχετικά σπάνια μορφή καρκίνου του μεσωθωρακίου ) και καρκίνους του πνεύμονος, λάρυγγα και της ωοθήκης [16]. Αν και είναι σπάνιο το μεσοθηλίωμα εν τούτοις είναι η συνηθέστερη μορφή καρκίνου, που οφείλεται στην έκθεση στον αμίαντο.

Υπάρχουν περιορισμένες αποδείξεις ότι η έκθεση στον αμίαντο συνδέεται με αύξηση του κινδύνου πρόκλησης καρκίνου του στομάχου, του φάρυγγος και του παχέος εντέρου [16].

Οι νόσοι που σχετίζονται με τον αμίαντο δεν έπαψαν να αποτελούν πρόβλημα δημόσιας υγείας, παρά το γεγονός ότι τουλάχιστον στις οικονομικά ανεπτυγμένες χώρες της Γης έχει απαγορευτεί η χρησιμοποίηση του αμιάντου και των προϊόντων του

Μπορεί σήμερα να μη χρησιμοποιείται ο αμίαντος ως οικοδομικό υλικό, αλλά υπάρχει αμίαντος στις οικοδομές που κατασκευάστηκαν τις δεκαετίες του 50-80. Η εισπνοή ινών αμιάντου μπορεί να προκαλέσει καρκίνους, όπως το μεσοθηλίωμα, ο καρκίνος του πνεύμονος και άλλες σοβαρές πνευμονοπάθειες, όπως η αμιάντωση και η πάχυνση του υπεζωκότα.

Έτσι για το 2016 καταγράφηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο 2,595 θάνατοι απο μεσοθηλίωμα και ένας επιπλέον παρόμοιος αριθμός κρουσμάτων καρκίνου του πνεύμονος, που είχε σχέση με τον αμίαντο [17].


• Όλες οι νόσοι που σχετίζονται με τον αμίαντο, για να αναπτυχθούν, τυπικά χρειάζεται να παρέλθουν πολλά χρόνια. Συνεπώς, τα τρέχοντα στατιστικά δεδομένα αντανακλούν την κληρονομιά των συνθηκών ζωής και εργασίας του παρελθόντος..

• Η διαδεδομένη χρήση κατά το παρελθόν προϊόντων του αμιάντου και ιδιαιτέρως στη βιομηχανία οικοδομών και κατασκευών, την εποχή μετά το Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο προκάλεσε μεγάλη αύξηση των νόσων από έκθεση στον αμίαντο στη Μεγάλη Βρετανία τις τελευταίες δεκαετίες.

• Ο καρκίνος και το μεσοθηλίωμα επιδεικνύουν αυτή την ισχυρή σχέση μεταξύ του αμιάντου και του αριθμού των κατ’ έτος προκαλουμένων θανάτων και αντανακλούν τα αποτελέσματα της έκθεσης στον αμίαντο που συνέβη στο παρελθόν.

• Ο αριθμός των θανάτων που συνέβαιναν ετησίως αυξήθηκε απότομα τα τελευταία 50 έτη, λόγω της έκθεσης των πασχόντων στον αμίαντο τα τελευταία 50 χρόνια και κυρίως πριν από το 1980.

• Σημερα αναμένεται να συνεχιστεί ό ίδιος αριθμός αύξησης του αριθμού των θανάτων από έκθεση στον αμίαντο για το υπόλοιπο της τρέχουσας δεκαετίας, προτού να αρχίσει η ύφεση [17].

Οι κατασκευές αμιαντοτσιμέντου ελλενίτ (σκεπές, σωλήνες ύδρευσης, αποχέτευσης, υδατοδεξαμενές, θερμοσυσσωρευτές, σκεπές ελλενίτ, κλπ) ήταν μέχρι τη δεκαετία του 1980 είναι πολύ συνηθισμένες σε όλη την Ελληνική επικράτεια.

Στις αστικές περιοχές όλες οι καπνοδόχοι των καλοριφέρ και των τζακιών των κατοικιών που κτίστηκαν αμέσως μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και μέχρι τη δεκαετία του 1980 συνίστανται κατά κανόνα από τσιμέντο και αμίαντο.

Υπάρχουν ακόμη κτήρια στην Ελλάδα (ξενοδοχεία, αποθήκες, κλπ) που περιέχουν μεγάλες ποσότητες αμιάντου, όπως υπάρχουν ακόμη σε ορισμένες περιοχές σωλήνες ύδρευσης και ο αποχέτευσης από αμιαντοτσιμέντο.
Γιαυτό το λόγο οι νόσοι που προκαλούνται από τον αμίαντο εξακολουθούν να είναι ένα μείζων πρόβλημα Δημόσιας Υγείας για τις αστικές και αγροτικές περιοχές της Ελλάδας.

Η παγκόσμια Οργάνωση Υγείας έχει υπολογίσει ότι πεθαίνουν κάθε χρόνο, παγκοσμίως, 107,000 άτομα, κάθε έτος από μεσοθηλίωμα, καρκίνο του πνεύμονος και αμιάντωση.

Παρά το γεγονός ότι παγκοσμίως έχει ελαττωθεί η χρησιμοποίηση του αμιάντου, εν τούτοις ακόμη και σήμερα αυξάνει η χρησιμοποίηση του αμιάντου στις υπό ανάπτυξη χώρες, ενώ στις χώρες που έχει απαγορευτεί η χρήση του αμιάντου δεν έχουν τεθεί ακόμη σε εφαρμογή τα μέτρα ασφαλούς απομάκρυνσης και καταστροφής των αμιαντούχων προϊόντων και υλικών.

Σύμφωνα με τις υπάρχουσες δημοσιεύσεις όμως η έκθεση στον αμίαντο εξακολουθεί να είναι αυξημένη και στις ανεπτυγμένες οικονομικά χώρες. Ο αριθμός των πασχόντων από μεσοθηλίωμα σήμερα στις Ευρωπαϊκές χώρες και την Ιαπωνία συνεχίζει να αυξάνει και έχει εκτοξευτεί στα ύψη στις ΗΠΑ και τη Σουηδία [18].

Αν και η επιδημία τον νόσων που σχετίζονται με την έκθεση στον αμίαντο βρίσκεται σε ένα σταθερό επίπεδο ή αναμένεται να σταθεροποιηθεί στις περισσότερες από τις ανεπτυγμένες χώρες, εν τούτοις πολύ λίγα είναι γνωστά γιαυτή την επιδημία στις υποανάπτυκτες χώρες.
Είναι φανερό ότι η αυξημένη χρησιμοποίηση του αμιάντου στις υποανάπτυκτες χώρες θα έχει ως επακόλουθο στο μέλλον, την αύξηση των νόσων που σχετίζονται με τον αμίαντο[18].

Δεν υπάρχουν ασφαλή όρια έκθεσης των ανθρώπων και των ζώων στον αμίαντο

Έχει αποδειχτεί ότι ο αμίαντος είναι ισχυρή καρκινογόνος ουσία και σε πολλές χώρες θεωρείται ως το πιο σημαντικό καρκινογόνο που έχει εντοπιστεί, όχι μόνον στους χώρους επαγγελματικής απασχόλησης, αλλά και έξω από αυτούς [19].
Οι ίνες αμιάντου, είτε εισπνευστούν, είτε καταποθούν, εισέρχονται στον ανθρώπινο οργανισμό, κυρίως στο αναπνευστικό σύστημα και άλλα όργανα, χωρίς να έχει τη δυνατότητα το ανθρώπινο σώμα να τις απομακρύνει [19].

Η συνεχιζόμενη έκθεση στις ίνες αμιάντου οδηγεί στην αύξηση της συσσώρευσης των ινών στο ανθρώπινο σώμα, προκαλώντας μη αναστρέψιμη καρκινογένεση [19].

Η εγκατάσταση των ινών αμιάντου στο ανθρώπινο σώμα μπορεί να ευνοήσει την ανάπτυξη κακοήθων όγκων, όχι μόνο στο αναπνευστικό σύστημα, αλλά και σε άλλα σημεία του σώματος, μετά από παρέλευση μακρού χρονικού διαστήματος 10-40 ετών.
Για να προληφθούν οι καρκίνοι εξαιτίας του αμιάντου, θα πρέπει οι ποσότητες, στις οποίες θα εκτεθεί ο άνθρωπος, να είναι μηδενικές [20].

Προς το παρόν, δεν είναι δυνατόν να υπολογιστεί, εάν υπάρχει ένα επίπεδο έκθεσης για τους ανθρώπους, κάτω από το οποίο δεν θα συνέβαινε ένας αυξημένος κίνδυνος πρόκλησης καρκίνου.
Οι πληροφορίες που υπάρχουν, μέχρι σήμερα, δεν παρέχουν ενδείξεις υπάρξεως ενός ασφαλούς επιπέδου έκθεσης στον αμίαντο [20].

Ο αμίαντος μπορεί να απελευθερωθεί στο περιβάλλον, πόσιμο νερό ή τα υπόγεια ύδατα από οποιοδήποτε δομικό ή άλλο αμιαντούχο προϊόν ( αμιαντοτσιμεντοσωλήνες των δικτύων ύδρευσης, υλικά οικοδομών, παλαιωμένες σκεπές αμιαντοτσιμέντου (ελλενιτ), αμιαντοτσιμεντένιες καπνοδόχους τζακιών και εγκαταστάσεων καλοριφέρ, αμιαντοτσιμεντένιες δεξαμενές νερού, τοίχους από αμιαντοτσιμέντο, επιχρίσματα τοίχων που περιέχουν αμίαντο, ξυλόσομπες θέρμανσης, οι θύρες των οποίων περιέχουν περιέχουν περιμετρική μόνωση από αμίαντο, θερμοσυσσωρευτές κλπ).

Τούτο μπορεί να αποτελέσει έναν συνεχή κίνδυνο καρκίνου για την κοινωνία [20].
Οι ίνες του αμιάντου είναι άφθαρτες. Συνεπώς η συνεχής έξοδος των ινών αμιάντου από αμιαντοσκεπές ή τους αμιαντοτσιμεντοσωλήνες, ή από οποιοδήποτε αμιαντούχο υλικό ποτέ δεν θεωρείται μικρή ή ασήμαντη, γιατί με την πάροδο του χρόνου αθροίζονται τα ποσά τους, τόσο στο περιβάλλον, όσο και μέσα στον ανθρώπινο οργανισμό, εφόσον τους επιτρέπεται να εισέρχονται..

Με την παρουσία ινών αμιάντου στο πόσιμο νερό ή τον ατμοσφαιρικό αέρα προστίθενται συνεχώς νέες ποσότητες αμιάντου στο ανθρώπινο περιβάλλον.
Το να επιτρέπεις την εισαγωγή και διασπορά καρκινογόνων παραγόντων στο ανθρώπινο περιβάλλον αποτελεί παράβαση της βασικής αρχής της κοινωνικής υγιεινής και προστασίας της Δημόσιας Υγείας, που απαγορεύει μια τέτοια δραστηριότητα και πράξη.
Καθήκον όλων μας είναι να προφυλάξουμε τις επερχόμενες γενεές και να παρεμποδίσουμε την επιδημία καρκίνου, που βρίσκεται διαρκώς αυξανόμενη στην εποχή μας.

Εναλλακτικές λύσεις αντικατάστασης του αμιάντου και των προϊόντων του

Στις χώρες που έχει απαγορευτεί ο αμίαντος έχουν εισαχθεί με επιτυχία ασφαλέστερα και φθηνού κόστους υποκατάστατα υλικά του αμιάντου.
Οι ίνες πολυβινυλικής αλκοόλης και οι ίνες κυτταρίνης μπορούν να χρησιμοποιηθούν αντί του αμιάντου στα δομικά υλικά των οικοδομών, που χρησιμοποιούνται στην κατασκευή οροφών, εσωτερικών χωρισμάτων των διαμερισμάτων και των πατωμάτων.
Στη Βραζιλία έχουν χρησιμοποιηθεί αντί του αμιάντου οι ίνες πολυπροπυλενίου και κυτταρίνης για την κατασκευή ινο-τσιμεντούχων προϊόντων.
Στην πραγματικότητα όλες οι ίνες κυτταρίνης και πολυμερούς που χρησιμοποιούνται αντί του αμιάντου έχουν διάμετρο μεγαλύτερη των 10 microns και γιαυτό δεν είναι εισπνεύσιμες.

Η κατασκευή οροφών κατοικιών, βιομηχανιών, εργαστηρίων, ποιμνιοστασίων, σταύλων, κλπ, πλακιδίων επίστρωσης μπορούν να κατασκευάζονται από τσιμέντο, άμμο και χαλίκι ή χρησιμοποιώντας τα τοπικά διαθέσιμα υλικά, όπως οι φυτικές ίνες, γιούτα, κλωστική κάνναβη, σιζάλ (είδος κλωστικής κάνναβης), ίνες φοινικόδεντρου, ίνας καρύδας, και πολτός ξύλου.

Οι γαλβανισμένες σιδερένιες λαμαρίνες και τα αργιλούχα κεραμίδια και πλακίδια είναι ασφαλή εναλλακτικά υλικά.
Οι αμιαντοτσιμεντοσωλήνες ύδρευσης και αποχέτευσης μπορεί να αντικατασταθούν από σιδηροσωλήνες, σωλήνες υψηλής πυκνότητας πολυαιθυλενίου ή από τσιμεντοσωλήνες ενισχυμένους με μεταλλικό συρμάτινο πλέγμα [21, 22].

Όπου υπάρχουν αμιαντούχα υλικά που πρέπει να απομακρυνθούν, η αφαίρεση, απομάκρυνση και καταστροφή τους θα πρέπει να γίνεται από ειδικά και πιστοποιημένα για την αποτελεσματική απομάκρυνση του αμιάντου, υπό την εποπτεία τοπικών Δημοτικών ή υγειονομικών αρχών.

Βιβλιογραφική Τεκμηρίωση

1.World Health Organization.. Cancer, 12 September 2018

2.GBD 2015 Risk Factors Collaborators. Global, regional, and national comparative risk assessment of 79 behavioural, environmental and occupational, and metabolic risks or clusters of risks, 1990-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015. Lancet. 2016 Oct; 388 (10053):1659-1724.

3.Plummer M, de Martel C, Vignat J, Ferlay J, Bray F, Franceschi S. Global burden of cancers attributable to infections in 2012: a synthetic analysis. Lancet Glob Health. 2016 Sep;4(9):e609-16. doi: 10.1016/S2214-109X(16)30143-7.

4.Stewart BW, Wild CP, editors. World cancer report 2014
Lyon: International Agency for Research on Cancer; 2014.

5.Global Initiative for Cancer Registry Development. International Agency for Research on Cancer
Lyon: France.

6.Kathleen A. Cronin, Andrew J. Lake, Susan Scott, Recinda L. Sherman, AnneMichelle Noone, Nadia Howlader, S. Jane Henley, Robert N. Anderson, Albert U. Firth, Jiemin Ma, Betsy A. Kohler, Ahmedin Jemal. Annual Report to the Nation on the Status of Cancer, part I: National cancer statistics. Cancer. 2018 Jul 1; 124(13): 2785–2800. Published online 2018 May 22. doi: 10.1002/cncr.31551

7.Jack SiemiatyckiLesley RichardsonKurt StraifBenoit LatreilleRamzan LakhaniSally Campbell,Marie-Claude Rousseau, and Paolo Boffetta.5 Listing Occupational Carcinogens.  Environ Health Perspect. 2004 Nov; 112(15): 1447–1459.Published online 2004 Jul 15. doi:  10.1289/ehp.7047

8.Belpomme DHardell LBelyaev IBurgio ECarpenter DO. Thermal and non-thermal health effects of low intensity non-ionizing radiation: An international perspective. Environ Pollut. 2018 Nov;242(Pt A):643-658. doi: 10.1016/j.envpol.2018.07.019. Epub 2018 Jul 6.

9.Yadav RPGhatak SChakraborty PLalrohlui FKannan RKumar RPautu JLZomingthanga JChenkual SMuthukumaran RSenthil Kumar N. Lifestyle chemical carcinogens associated with mutations in cell cycle regulatory genesincreases the susceptibility to gastric cancer risk. Environ Sci Pollut Res Int. 2018 Sep 12. doi: 10.1007/s11356-018-3080-1.

10.Lawrence A. Loeb,† Keith R. Loeb, and Jon P. Anderson*.  Multiple mutations and cancer. Proc Natl Acad Sci U S A. 2003 Feb 4; 100(3): 776–781. Published online 2003 Jan 27. doi:  10.1073/pnas.0334858100

11.Kristin S Inman, Amanda A Francis, Nicole R MurrayComplex role for the immune system in initiation and progression of pancreatic cancer. World J Gastroenterol. 2014 Aug 28; 20(32): 11160–11181. Published online 2014 Aug 28.doi: 10.3748/wjg.v20.i32.11160

12. Paraskevi Apostolou and Florentia Fostira* . Hereditary Breast Cancer: The Era of New Susceptibility Genes. Biomed Res Int. 2013; 2013: 747318.  Published online 2013 Mar 21. doi:  10.1155/2013/747318

13.Koutoukidis DA, Lopes S, Fisher A, Williams K, Croker H, Beeken RJ. Lifestyle advice to cancer survivors: a qualitative study on the perspectives of health professionals. BMJ Open. 2018 Mar 27;8(3):e020313. doi: 10.1136/bmjopen-2017-020313.

14. Prasad Vijay BarreGadiraju Padmaja,1 Suvashisa Rana, and Tiamongla. Stress and Quality of Life in Cancer Patients: Medical and Psychological Intervention.Indian J Psychol Med. 2018 May-Jun; 40(3): 232–238. doi:  10.4103/IJPSYM.IJPSYM_512_17

15.Reiche EM1, Nunes SOMorimoto HK. Stress, depression, the immune system, and cancer. Lancet Oncol. 2004 Oct;5(10):617-25.

16.IARC Working Group on the Evaluation of Carcinogenic Risk to Humans. Arsenic, Metals, Fibres and DustsExit Disclaimer. Lyon (FR): International Agency for Research on Cancer; 2012. (IARC Monographs on the Evaluation of Carcinogenic Risks to Humans, No. 100C.)

17. Health and Safety Executive: Asbestow related disease. 2,595 mesothelioma deaths in 2016.

18.Stayner LWelch LSLemen R. The worldwide pandemic of asbestos-related diseases. Annu Rev Public Health. 2013;34:205-16. doi: 10.1146/annurev-publhealth-031811-124704. Epub 2013 Jan 4.

19. WHO 1973. IARC Monographs on the evaluation of carcinogenic risk of chemicals to man, some inorganic and organometllic compounds, Vol 2, 1973, p. 17-47 (114 Ref).

20. NIOSH-U.S. (National Institute For Occupational safety and Health U.S.). Occupational exposure to Asbestos, p.ll-2. 1972. U.S. Government Printing office, Washington D.C. 20402.

21.World Bank Group Good Practice Note: Asbestos: Occupational and Community Health Issues. 2009http://siteresources.worldbank.org/EXTPOPS/Resources/AsbestosGuidanceNoteFinal.pdf [Ref list]

 22.World Health Organization Regional Office for Europe National Programmes for Elimination of Asbestos-Related Diseases: Review and Assessment 07-08 June 2011, Bonn. Annex 4: Review of substitutes for asbestos construction products by a WHO-temporary advisor, 22-29.http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0005/176261/National-Programmes-For-Elimination-Of-Asbestos-related-Diseases-Review-And-Assessment.pdf [Ref list]


Σημείωση: Το παρόν επιστημονικό άρθρο γράφτηκε για λόγους ενημέρωσης των ιατρών και των λοιπών επιστημόνων υγείας και δεν αποτελεί  μέσο διάγνωσης ή αντιμετώπισης ή πρόληψης ασθενειών, ούτε αποτελεί ιατρική συμβουλή για ασθενείς, από τον συγγραφέα ή τους συγγραφείς του άρθρου.

Την ευθύνη της διάγνωσης, θεραπείας και πρόληψης των ασθενειών τις έχει μόνον ο θεράπων ιατρός του κάθε ασθενούς, αφού πρώτα κάνει προσεκτικά ακριβή διάγνωση.

Γιαυτό συνιστάται η αποφυγή της αυθαίρετης εφαρμογής ιατρικών πληροφοριών από μη ιατρούς. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν είναι φάρμακα, αλλά μπορεί να χορηγούνται συμπληρωματικά, χωρίς να παραιτούνται οι ασθενείς από  τις αποδεκτές υπό της ιατρικής επιστήμης θεραπείες ή θεραπευτικές τεχνικές και μεθόδους, που γίνονται, όταν χρειάζονται, υπό ιατρική καθοδήγηση,  παρακολούθηση και ευθύνη. Οι παρατιθέμενες διαφημίσεις εξυπηρετούν της δαπάνες συντήρησης της παρούσας ιστοσελίδας 

 

Το παρόν άρθρο προστατεύεται από το Νόμο 2121/1993 και 4481/2017 για την πνευματική ιδιοκτησία. Η ολική ή μερική αντιγραφή του παρόντος επιστημονικού άρθρου χωρίς τη γραπτή έγκριση του Δρ Δημητρίου Ν. Γκέλη θεωρείται κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας και διώκεται βάσει της νομοθεσίας.